تبليغات

"مسجد سنگي" مرمت مي شود

 بخش جنت ، مسجد سنگي

همزمان با اجراي طرح بهسازي و مرمت مساجد تاريخي فارس "مسجد سنگي "داراب مرمت و مورد بهسازي قرار مي گير د.

به گزارش باشگاه خبر شهرستان داراب ، مديركل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس با اشاره به اينکه هدف از اجراي اين طرح ،حفظ اماكن تاريخي و مقدس استان فارس مي باشد ؛افزود : اعتبار در نظر گرفته شده براي اين امر در سطح استان افزون بر 30 ميليارد ريال است .

فريدون فعالي افزود: در حال حاضر عمليات بهسازي و مرمت برخي از اين مساجد آغاز شده است و پيش بيني مي شود تا پايان سال جاري اين امر به اتمام برسد .

وي تعداد اماکني که در اين طرح در سطح شهرستان هاي فارس مورد مرمت و بهسازي قرار مي گيرند 10 مورد ياد کرد .

منبع : خبرگزاری ایرنا

مسجد سنگی، آسیاب سنگی و کانال خارق العاده انتقال آب ساسانی از     یادگارهای منحصر به فردی  هنر معماری ایرانیان باستان هستند كه در مجاورت روستای خیرآباد  از توابع بخش جنت قرار گرفته که در اثر بی توجهی علاوه بر تخریبهای همیشگی زیر چرخ ماشینهای جاده سازی قرار گرفته است.

تاريخچه:

در این میان مسجد سنگی بنایی است یگانه و منحصر به فرد که راز و رمزهای بسیار در فضا، صحن، دیوارها و درگاه های آن نهفته است. مسجد سنگی به همراه نقش شاپور و بقایای شهر قدیمی دارابگرد از مهمترین آثار باستانی داراب به شمار می آیند. بنای مذکور در فاصله حدود 5 کیلومتری شمال شرق دارابگرد، 8 کیلومتری شرق شهر کنونی داراب، در حاشیه جنوبی جاده فعلی داراب به بندرعباس، در مجاورت روستای خیرآباد  از توابع بخش جنت و گردنه ای به همین نام واقع گردیده و در دامنه جنوبی کوه پهنا در دل کوه به شکل غاری دارای اندازه و ابعاد نسبتاً دقیق و نقشه ای منظم و هندسی تراشیده شده است. کوه پهنا که در گذشته های دور آن را کوه «پوشنج» می نامیده اند، با جهتی غربی شرقی در جنوب شهر فعلی داراب واقع شده و در حقیقت تپه سنگی کم ارتفاعی است که ارتفاع متوسط آن از سطح زمین از 50 متر تجاوز نمی کند. آثاری از تمدن قبل از اسلام نظیر مسجد سنگی، نقش شاپور، قلعه گبری و آبراهه های سنگی در این کوه وجود دارد و بدین لحاظ دارای اهمیت باستان شناسی است. در قدیم از حاشیه جنوب این کوه راه مهم کاروان روئی می گذشته که شیراز را از طریق شهر قدیمی دارابگرد به بندر «سورو» در ساحل خلیج فارس متصل می نموده و مسجد سنگی نیز در مسیر این راه قرار داشته است.بخش جنت ، مسجد سنگي

مدخل ورودی این بنا رو به نقطه طلوع خورشید و مشرف به دشتی پهناور است که در حال حاضر بر گستره آن روستاهای خیرآباد، زین آباد، کوه سفید، رُنبه و بهروزآباد واقعند و از سمت شرق منتهی به ده خیر( جنت شهر) می گردد. از قرون قبل از اسلام در این دشت حاصل خیز شهری قدیمی و پر رونق قرار داشته که در آثار جغرافی دانان قدیمی( نظیر مقدسی در کتاب احسن التقاسیم) از آن به عنوان «جَرَم وا» یاد شده است. آن چه وجود شهری آبادان و پر رونق را در این منطقه اثبات می کند وجود تأسیساتی از قبیل آبراهه های قدیمی، آسیاب، آب انبار، تل های ناشی از ویرانی اماکن و کاخ های احتمالی و ستونی سنگی به نام «سنگ میل» است. ستون فوق احتمالاً در تعیین مسافت کاربرد داشته است. به طور قطع احداث مسجد سنگی در ارتباط با رفع نیاز های مردم این شهر بوده است. مسجد سنگی داراب پلانی چهار پر وصلیب مانند است که در اطراف صحن های چهارگانه آن راهروهایی با سقف کوتاه تر از کل بنا (حدود 2 متر ارتفاع وعرض متوسط 20/1 متر)  تعبیه گشته که به یکدیگر متصلند و  به وسیله درگاه هایی به عرض 40/1 متر به صحن ها مربوط می شوند. قرن ها بعد از احداث راهرو های یکپارچه و پیوسته به دلایلی که ذکر خواهد شد در ضلع جنوب غربی مسدود شده اند و به نظم هندسی بنا آسیب رسانده اند. بعد از درب ورودی مدخلی به مساحت 14/6 متر مربع قرار دارد که از طریق آن دسترسی به صحن اصلی میسر می گردد. مساحت مسجد سنگی با احتساب صحن ها، میدان مرکزی، مدخل و راهروها برابر 53/330 متر مربع و وسعت کل بنا( هرگاه مربع شکل فرض شود) 5/420 متر مربع می باشد. در جنب درب ورودی به سمت شمال شرق در فاصله 7 متری اتاقکی تراشیده شده در صخره به شکل ذوزنقه با مساحت تقریبی 16 متر مربع قرار دارد که با پیمودن چند پله دسترسی به کف آن مسیر می گردد. در محل تقاطع چهار صحنِ بنای اصلی، گودالی مربع شکل وجود دارد که پر شده و در حدود 10 متر مربع وسعت دارد. سقف مسجد سنگی در این قسمت برداشته شده و روزنه حاصله ابعادی برابر 3*9/2 متر را داراست. به واسطه همین روزنه نور آفتاب به درون می تابد و کل محوطه را روشن می سازد. سقف صحن ها به صورت طاق های یکپارچه قوسی تراشیده شده و ارتفاعی برابر7/6 متر را دارا هستند. نقشی شبیه به گلدان نیز در زاویه غربی نزدیک به سقف تراش خورده است. در جلو درب ورودی بنا دو ایوان در ابعاد تقریبی 3*6 متر وجود داشته که به وسیله راهرویی در میان این دو ایوان ورود به داخل این بنا میسر می شده، اما این ایوان ها تخریب شده اند و تنها دو دیواره تراشیده جانبی متصل به درب اصلی قابل مشاهده است. در رابطه با کاربرد این مکان آن چه مشخص است محلی جهت عبادت و مراسم آیینی و مذهبی بوده است. زیرا در مرتبه نخست عناوین منتسب به آن نظیر مهرکده، آتشکده، کلیسا و مسجد بیانگر این موردند و در مراتب بعد اطلاق مکانی مسکونی نظیر کاروان سرا، کاخ و نظایر آن ها مردود است زیرا مناسب اسکان نیست. و از سویی دیگر ساختمانی غیر متعارف جهت سکنی گزیدن است. چون با هزینه بسیار کمتری احداث چنین مساکنی در دشت روبرو میسر بوده است. قدر مسلم این که با توجه به غارهای اطراف این مکان سابقاً غار طبیعی وسیعی بوده که با تراش دیواره ها و سقف و احداث راهروهای جانبی به این صورت در آمده است. از طرفی دیگر تنها دلیلی بسیار قوی و مهم جهت احداث این بنا قابل تصور است. و این دلیل تنها ناشی از انگیزه مذهبی می تواند باشد. در مورد قدمت و احداث این مکان حرف و حدیث بسیار است و دادن نظریه ای قطعی کار دشواری است اما سعی می شود با بررسی نظریاتی که در این رابطه ابراز شده و دلایل متعلق به هر کدام نتیجه ای قابل قبول استخراج گردد. لازم به ذکر است که در سفرنامه ها و آثار جغرافی دانان قدیمی که در قرون اولیه اسلامی از دارابگرد و نواحی آن دیدن کرده اند، ذکری از مسجد سنگی به میان نیامده و تنها در معدودی منابع متعلق به عهد قاجار نظیرآثار عجم و فارس نامه ناصری به آن توجه شده است . . .
نویسنده: آقای ابوالحسن صادقیان - نشریه افسانه داراب

نظرات   

 
پویا
+1 # پویا 1394-04-20 02:52
واقعا باید تاسف خورد که همچین جایی باید در کمال بی توجهی به سر ببره.بنظرتون اگه این بنا در کشوری مثل آلمان بود بازهم اینطور بی توجهی بهش میشد؟؟؟؟نه
امیدوارم مسئولین به خودشون بیان کمی به تاریخ این کشور که دیگه چیزی ازش باقی نمونده اهمیت بدن
پاسخ
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

خبرنامه پیامکی

با عضویت در خبرنامه شما می توانید از آخرین اخبار و اطلاعات سایت مطلع شوید.




اشتراك خبرنامه

آمار

بازدیدکنندگان
196
مطالب
277
تعداد بازدید مطالب
763544

کلمات کلیدی

تمامي حقوق مطالب براي اين وب سايت محفوظ است

 پيشنهادات و انتقادات خود را با ما در ميان بگذاريد ، خبرها و تصاوير مربوط به جنت شهر براي ما ارسال نماييد تا با نام خودتان منتشر سازيم.

  این ایمیل آدرس توسط سیستم ضد اسپم محافظت شده است. شما میباید جاوا اسکریپت خود را فعال نمایید  و يا  این ایمیل آدرس توسط سیستم ضد اسپم محافظت شده است. شما میباید جاوا اسکریپت خود را فعال نمایید